La bàn & Bát Trạch
La kinh 24 sơn: đọc độ số, tọa hướng và trường hợp sát ranh
Một vòng 360 độ được chia thành 24 sơn như thế nào, và cách ghi số đo trước khi đọc một đồ hình phong thủy.
24 sơn chia vòng 360 độ
Mỗi sơn rộng 15°, tâm Tý ở 0°, tâm Ngọ ở 180°. Ranh sơn và ranh hướng lớn khác nhau. Một số đo sát ranh phải giữ khoảng sai số, không ép chọn tên sơn theo một số làm tròn.
Ví dụ đối chiếu ở Việt Nam
Đo 172° với dao động 2°: có khả năng chạm ranh ở 172,5°. Ghi các lần đo và kiểm tra điểm đứng; chưa đủ cơ sở luận sâu một tuyến phân kim.
Từ tám phương đến 24 sơn
Tám phương lớn chia vòng tròn thành tám phần, mỗi phần 45 độ. Trong hệ 24 sơn, mỗi phương gồm ba sơn, mỗi sơn rộng 15 độ. Tên sơn kết hợp địa chi và một số thiên can, quẻ; không phải danh sách 24 con giáp.
Mốc Bắc nằm quanh 0 hoặc 360 độ. Vì vòng tròn khép kín, kết quả 359 độ và 1 độ chỉ cách nhau 2 độ, không cách nhau 358 độ. Đây là điểm dễ sai khi tự tính trung bình hoặc nhận xét độ dao động.
Bảng tâm sơn và nhóm phương
Các độ số dưới đây là tâm sơn trong cách chia đều thường dùng, không phải toàn bộ khoảng của sơn. Muốn biết khoảng, xét hai bên tâm 7,5 độ theo vòng tròn. Những hệ an đồ hình khác có thể cần lớp bàn và quy tắc riêng.
| Phương | Ba sơn theo thứ tự vòng | Tâm sơn (độ) |
|---|---|---|
| Bắc | Nhâm – Tý – Quý | 345 – 0 – 15 |
| Đông Bắc | Sửu – Cấn – Dần | 30 – 45 – 60 |
| Đông | Giáp – Mão – Ất | 75 – 90 – 105 |
| Đông Nam | Thìn – Tốn – Tỵ | 120 – 135 – 150 |
| Nam | Bính – Ngọ – Đinh | 165 – 180 – 195 |
| Tây Nam | Mùi – Khôn – Thân | 210 – 225 – 240 |
| Tây | Canh – Dậu – Tân | 255 – 270 – 285 |
| Tây Bắc | Tuất – Càn – Hợi | 300 – 315 – 330 |
Đo và ghi dữ liệu ở hiện trường
Đánh dấu trục mặt tiền hoặc cửa cần đo. Giữ thiết bị theo hướng dẫn, tránh đo sát thép, xe, loa và thiết bị có thể ảnh hưởng kim từ. Đo lặp ở các vị trí phù hợp cùng trục, ghi từng lần thay vì chỉ giữ số có lợi cho bảng tra.
- Ghi thiết bị, điểm đứng và chiều nhìn ra ngoài.
- Ghi đang dùng Bắc từ hay Bắc thật; không trộn số của hai chế độ.
- Lưu ảnh trục trên sơ đồ cùng các số đo và độ dao động.
- Khi số lệch nhiều giữa các vị trí, tìm nguyên nhân trước khi chốt sơn.
Ví dụ gần 90 độ và đối chiếu tọa
Nếu hướng đã xác nhận gần 90 độ, nó nằm quanh tâm Mão; phía đối diện gần 270 độ là tọa Dậu. Muốn chuyển hướng sang tọa, cộng 180 rồi đưa kết quả về vòng 0–360. Không đổi chữ Mão thành cung phi Chấn của người; tên quẻ phương và cung cá nhân có vai trò khác.
Ví dụ hướng 104 độ gần tâm Ất 105 độ. Nhưng nếu các lần đo dao động từ 96 tới 105, kết quả có thể đi qua ranh Mão–Ất 97,5 độ. Trước khi luận, cần đo lại và giữ mức không chắc chắn.
Sát ranh: đừng làm tròn để chọn sơn đẹp
Một số đo sát ranh cần được xem cùng sai số thiết bị và điều kiện hiện trường. Có phương pháp dùng cách xử lý riêng cho hướng kiêm hoặc trường hợp lệch trục. Bài nhập môn không tự quyết các quy tắc ấy cho mọi trường phái.
Các vòng trên la kinh còn có thể chứa thông tin khác; không lấy chữ của một vòng sang một phép luận dành cho vòng khác. Khi hỏi người tư vấn, yêu cầu chỉ rõ vòng đang đọc, số đo và lý do chọn sơn, thay vì chỉ nhận kết luận tốt hoặc xấu.